Rembrandt / 2019

De Gouden Eeuw was een periode van grote welvaart voor Nederland. Veel bezoekers zijn bekend met de 17e-eeuwse grachten en de werken van de Nederlandse meesters in het Rijksmuseum. Wat bezoekers wellicht niet weten is dat de gouden eeuw nog steeds erg leeft in Leiden.

De Gouden Eeuw 

De Gouden Eeuw was een periode van grote welvaart voor de Nederlandse Republiek. Handel begon zich te ontwikkelen wat tot het ontstaan van de VOC (Verenigde Oost-Indische Compagnie) in Amsterdam leidde. In Leiden begon welzijn bij de aankomst van ongeveer 40.000 vluchtelingen vanuit heel Europa. Dit maakte Leiden vooral bekend om haar kledingindustrie en wetenschappelijke ontdekkingen. De rijke geschiedenis van Leiden is vaak te zien in de bouw van de huizen, grachten, musea, kerken en de universiteit. De Gouden Eeuw was ook de eeuw van de beroemde Nederlandse meesters, hiervan de bekende Rembrandt van Rijn, Frans Hals, Joahnnes Vermeer en Jan Steen. De schoonheid van hun realistische portretten en representaties van het alledaagse leven veranderde de kunst van het schilderen. 

In het jaar 2019 is het 350 jaar geleden dat Rembrandt overleed. Rembrandt Harmenszoon van Rijn is geboren op 15 juli 1606 in Leiden, in de Weddesteeg. Hij was het negende kind van Harmen Gerritszoon van Rijn en Neeltgen Willemsdochter van Zuijtbrouck. Zijn familie deed het best goed. De vader van Rembrandt was een molenaar en zijn moeder was de dochter van een bakker.
Religie is een centraal thema in de schilderijen van Rembrandt en in de religieus beladen periode waarin hij leefde, is zijn geloof een kwestie van belang. Zijn moeder hoorde bij de Rooms-Katholieke kerk en zijn vader bij de Nederlandse gereformeerde kerk.

Curriculum Vitae 

Als een jongen ging Rembrandt naar een Latijnse school en kwam binnen bij de universiteit van Leiden, ondanks dat hij, volgens een tijdgenoot van Rembrandt, meer neigde naar het schilderen. Hij kwam al snel bij de Leidse historische schilder die zijn leraar werd, Jacob van Swanenburgh, waarmee hij drie jaar van zijn leven doorbracht. Na een korte maar belangrijke leertijd van zes maanden met schilder Pieter Lastman in Amsterdam, opende Rembrandt een studio in Leiden in 1624 of 1625. Deze deelde hij met vriend en collega Jan Lievens. in 1627 begon Rembrandt studenten toe te laten, waaronder Gerrit Dou in 1628. 

Het was tijdens Rembrandt's tijd in Leiden (1625-1631) dat Lastman invloed het meest prominent was. Het is ook mogelijk dat tegelijkertijd Lievens een grote impact had op het werk van Rembrandt. Schilderijen waren vaak aan de kleine kant, maar onwijs gedetailleerd (zoals in de kostuums en sieraden). Religieuze en allegorische thema's waren favoriet. In 1626 produceerde Rembrandt zijn eerste schetsen. De brede verspreiding zorgde vooral voor zijn internationale roem. In 1629 maakte hij 'Judas brengt de dertig zilverlingen terug' en 'De artiest in de studio' af. Werk dat bewijst zijn interesse in het behandelen van licht en verschillende manieren van verf aanbrengen. Hiermee maakte hij zijn eerste grote progressie in zijn ontwikkeling als schilder.  

2015_rembrandt_zelfportret_lr_2.jpg         2015_rembrandt_zelfportret_lr_3.jpg
Twee zelfportretten gemaakt door Rembrandt

In 1629 is Rembrandt ontdekt door staatsman Constantijn Huygens (vader van de Nederlandse wiskundige en natuurkundige Christiaan Huygens), hij vroeg belangrijke commissies voor de rechtbank in Den Haag. Vanwege zijn connecties, ging prins Frederik Hendrik door met het kopen van schilderijen van Rembrandt tot 1646. Eind 1631 verhuisde Rembrandt naar Amsterdam, wat ontplooide als het grote handelscentrum van Nederland. In Amsterdam begon Rembrandt voor de eerste keer te oefenen als professioneel portrettist, met groot succes als gevolg.

 

Leiden, 2019

In Leids museum Lakenhal zal een grote exhibitie met de heropening van het museum plaatsvinden voor het jubileum van Rembrandt. Veel van zijn werken uit zijn periode in Leiden zullen te zien zijn, waaronder het oudst bekende schilderij van Rembrandt, de Brillenverkoper. Dit schilderij maakt deel uit van een serie van vijf olieschilderijen, voltooid rond 1624 of 1625, die de vijf zintuigen afbeelden. Waar het schilderij met het zintuig 'proeven' zich bevindt, is onbekend. Een ander schilderij, met het zintuig 'reuk', is opnieuw geïdentificeerd in 2015. Rembrandt was ongeveer 18 jaar wanneer de schilderijen werden gemaakt. Deze schilderijen zijn z'n oudste werken die er nog zijn.

Leiden zal een echte Rembrandt-ervaring neerzetten. Naast een museumbezoek, kunnen bezoekers ook naar Rembrandt's geboorteplaats, de Latijnse school, de universiteit en de werkplaats waar Rembrandt les heeft gehad van Jacob van Swanenburgh. Op de verjaardag van Rembrandt, 15 juli, zullen twee tot drieduizend mensen zich vormen tot een groot zelfportret van Rembrandt. Dit zal gefilmd worden vanuit de lucht.

2005_rembrandt_detail_beeld_hr.jpg