Onderzoekers van de Sterrewacht Leiden hebben meegewerkt aan de ontdekking van 31 extreem verre quasars met behulp van de Europese ruimtetelescoop Euclid. Deze heldere kernen van sterrenstelsels werden aangedreven door superzwarte gaten en waren al zichtbaar toen het universum nog maar ongeveer vijf procent van zijn huidige leeftijd had bereikt.
Twee van de ontdekte quasars verbreken zelfs het afstandsrecord. Hun licht begon meer dan13 miljard jaar geleden aan zijn reis naar de aarde, toen het universum slechts 670 miljoen jaar oud was. De ontdekkingen helpen wetenschappers beter te begrijpen hoe de eerste superzware zwarte gaten en sterrenstelsels zich zo snel na de oerknal konden vormen.
De quasars stammen uit het zogenoemde reïonisatietijdperk, een belangrijke fase waarin de eerste sterren het jonge universum verlichtten. Door deze objecten te bestuderen krijgen onderzoekers meer inzicht in de ontwikkeling van het vroege heelal en de eerste generaties sterrenstelsels.
Met zijn geavanceerde infraroodinstrumenten kan Euclid veel zwakkere objecten waarnemen dan eerdere missies. Wetenschappers verwachten daarom dat de telescoop de komende jaren nog honderden vergelijkbare quasars zal ontdekken.